Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu

1
774
Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu
Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu

Oktay Sinanoğlu Kimdir?

Oktay Sinanoğlu, (d. 25 Şubat 1935; Bari, İtalya – ö. 19 Nisan 2015; Florida, ABD) Türk kimyacı, moleküler biyofizikçi ve biyokimyacı Türk bilim insanı.

Babası Nüzhet Haşim Sinanoğlu’nun Türkiye Başkonsolosluğunda vazife yapmakta olduğu İtalya’nın Bari şehrinde hayata merhaba dedi. 1939 senesinde İtalya’da II. Dünya Savaşı’nın başlamasının arkasından ailesiyle Türkiye’ye döndü.

A6EEF6F8 F661 406F BF0E EF67AB810399 - Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu
Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu

Oktay Sinanoğlu, 1953 senesinde TED Ankara Koleji’nden birincilikle mezun oldu. 1953 senesinde okul bursu ile ABD’ye gitti. 1956’da ABD Birleşik Devletleri’nde, Berkeley’deki Kaliforniya Üniversitesi’nin Kimya mühendisliği’ni başarıyla tamamlamış oldu.

Ertesi yıl MIT’de yüksek lisansını tamamladı (1957) ve Sloan Ödülü’nü kazanmıştır. Doçentlik tezini tamamlamasının (1958-1959) arkasından Berkeley’de kuramsal kimya alanında doktorasını tamamladı (1959-1960). Doktora danışmanı Kenneth Pitzer’di.

Profesörlük Ünvanı

1960’ta Yale Üniversitesi’nde öğretim üyesi oldu. 1 Temmuz 1963 tarihinde kimya alanında tam profesörlük unvanı alarak, 20. yüzyılda Yale Üniversitesi’nde “tam profesörlük” unvanını en genç yaşta kazanan öğretim üyesi olduğu açıklandı.

İlerleyen zamanlarda, son yüzyılda tam profesörlük unvanını alan en genç ikinci öğretim üyesi olduğu ortaya çıktı. Yale Üniversitesi’nin son 300 senelik tarihinde tam profesörlük unvanını alan üçüncü en genç öğretim üyesi olduğuna inanılmaktadır.

1964 senesinde Yale Üniversitesi’nde kuramsal kimya bölümünü kurdu. Yale’deki görevi süresince, “Atom ve Moleküllerin Oldukca-Elektron Teorisi” (1961)[9], “Çözgeniter Kuramı” (1964), “Kimyasal Tepkime Mekanizmaları Kuramı” (1974), “Mikrotermodinamik”(1981) ve “Değerlik Kabuğu Etkileşim Kuramı” (1983) çalışmalarını gerçekleştirmiş oldu.

1988 senesinde, laboratuvar ortamında birleştirilecek olan kimyasalların, birleştirmenin arkasından iyi mi tepki vereceklerini öngörebilmek amacıyla, kendi geliştirdiği matematik teorilerine dayanan devrimsel bir yöntem olan ve “Sinanoğlu İndirgemesi”olarak adlandırılan yöntemini yayınladı. Yale’de 37 yıl çalıştıktan sonrasında, 1997’de emekli oldu.

Yale’de çalmış olduğu süre süresince, çeşitli Türk üniversitelerine, TÜBİTAK’a ve Japan Society for the Promotion of Science(JSPS)’ye danışmanlık yapmış oldu. 1962 senesinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi mütevelli heyeti Oktay Sinanoğlu’na danışman profesör unvanı verdi.

Dikkatinizi Çekebilir;  Gördüğünüz her şeyden sorumlusunuz

TÜBİTAK Bilim Ödülü

1975 senesinde çıkartılan hususi kanunla devlet tarafınca kendisine Cumhuriyet Profesörü unvanı verildi. 1966’da Kimya branşında “TÜBİTAK Bilim Ödülü”nü, 1973’te Kimya branşında “Alexander von Humboldt Research Award”ı ve 1975’te “International Outstanding Scientist Award of Japan”ı kazanmıştır.

1973’te T.C. Hususi Elçisi olarak Japonya’ya gönderildi. Sinanoğlu ek olarak Nobel ödülü için iki kere aday yayınlandı.

1997 senesinde Yale’den emekli olmasının arkasından Yıldız Teknik Üniversitesi’nde Profesör olarak çalışmaya başladı ve 2002 senesinde kadar Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Kısmı’nde çalışmaya devam etti.

Sinanoğlu birçok bilimsel kitap ve yazı yazdı ve birçoklarına da katkıda bulunmuş oldu. Ek olarak “Hedef Türkiye” ve “Bye Bye Türkçe”(2005) şeklinde eserlere de imza attı.

Yaşamı süresince Kuantum mekaniği’ne birçok katkıda bulunmuş oldu. P.A.M. Dirac’in de üstünde uğraştığı sadece çözemediği “Kuantum mekaniği’nde Hilbert uzayının topolojisi ve ihtiva ettiği yüksek simetrileri” problemini çözdü.

Politik Görüşleri

Türkiye’de bulunmuş olduğu dönemde çalışmalarını daha fazlaca toplumda bir Türkçe bilinci yapmaya adadı ve Türkçe’nin yabancı dillerin istilası altında bulunduğunu altını çizdi.

Eğitim dilinin Türkçe olması icap ettiğini ve yabancı dilin takviyeli olarak öğretilmesinin icap ettiğini savundu. Türkçede bulunan yabancı kökenli bulunduğunu söylediği bazı kelimelere çeşitli karşılıklar önerdi.

Ölümü

19 Nisan 2015 tarihinde ABD’nın Florida Eyaleti’nde yaşamını yitirdi.

Meşhur sanatçı Esin Afşar’ın ağabeyidir. Karacaahmet Mezarlığı’nda anası Rüveyde Sinanoğlu ve kız kardeşi Esin Afşar Aral’ın yanına defnedilmiştir.

Yazdığı Kitaplar
  • Modern Quantum Chemistry : Istanbul Lectures (Academic Press,1965)
  • Sigma Molecular Orbital Theory (Yale Press,1970)
  • Three Approaches to Electron Correlation in Atoms and Molecules (with K.Brueckner,Yale Press,1971)
  • New Directions in Atomic Physics (with E.Condon,Yale Press,1971)

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz